Ghế nằm thư giãn có tốt cho cột sống không? 5 tiêu chí chọn đúng

Ghế nằm DOCTORLOAN 150 kèm đôn để chân

Có, nếu ghế giữ được đường cong tự nhiên của cột sống ở góc ngả khoảng 135–150 độ mà người nằm không bị tuột xuống. Không, nếu đó là ghế mặt phẳng, lún sâu như sofa: lưng sẽ võng, xương chậu ngả ra sau và nằm càng lâu càng mỏi.

Nhiều người mua ghế thư giãn cho bố mẹ vì mong ông bà đỡ đau lưng, rồi thấy bố mẹ nằm vài hôm lại bỏ. Vấn đề thường không nằm ở độ êm hay độ đắt, mà ở chỗ ghế có giữ đúng tư thế cột sống hay không.

Khách nằm nghỉ trên ghế nằm DOCTORLOAN tại phòng khám Đức Phúc
Khách nằm ghế ngả lưng tại phòng khám Đức Phúc của bác sĩ Loan (ảnh: doctorloan.vn)

Bài này giúp anh chị:

  • Hiểu vì sao nằm ngả đúng cách làm giảm áp lực lên đĩa đệm.
  • Tự thử trong 2 phút xem chiếc ghế, chiếc sofa đang có trong nhà có hại lưng không.
  • Chọn đúng ghế theo 5 tiêu chí, đặc biệt khi mua cho người lớn tuổi.
  • Biết khi nào không nên tự xử lý tại nhà mà phải đi khám ngay.

Nội dung dựa trên bài giảng của bác sĩ Phạm Thị Kim Loan, người sáng chế dòng ghế và gối cột sống DOCTORLOAN, cùng nghiên cứu về góc ngồi 135 độ bằng chụp cộng hưởng từ.

Vì sao nằm ngả đúng cách giúp cột sống được nghỉ?

Cột sống chịu áp lực khác nhau tùy tư thế. Theo bài giảng của bác sĩ Loan, với một người trưởng thành, áp lực lên đĩa đệm thắt lưng ước tính như sau:

Tư thế Áp lực ước tính lên đĩa đệm
Nằm ngửa khoảng 25 kg (thấp nhất)
Nằm nghiêng khoảng 75 kg
Đứng thẳng khoảng 100 kg
Ngồi tựa lưng khoảng 140 kg
Đứng hơi cúi (đánh răng, nấu bếp) khoảng 150 kg
Ngồi mép ghế, chúi ra trước khoảng 185 kg
Ngồi sai: bắt chéo chân, ngả tụt, xoắn vặn gần 300 kg

Các con số này dựa trên nghiên cứu đo áp lực trong đĩa đệm thắt lưng của Alf Nachemson (Thụy Điển). Nếu lấy lúc đứng thẳng là 100%, thì nằm ngửa khoảng 25%, nằm nghiêng 75%, ngồi 140%, ngồi chúi ra trước 185%, cúi nâng vật 220%. Nguồn: Nachemson A. “The lumbar spine: an orthopaedic challenge”, tạp chí Spine, 1976; 1(1): 59–71.

Nhìn bảng sẽ thấy: ngồi còn nặng cho lưng hơn đứng, và ngồi sai là nặng nhất. Người lớn tuổi ngồi xem tivi cả buổi, dân văn phòng ngồi 8 tiếng, đều đang để đĩa đệm chịu tải cao liên tục.

Nghiên cứu góc ngả 135 độ

Một nghiên cứu của nhóm tác giả Canada và Scotland tại bệnh viện Woodend (Aberdeen) đã chụp cộng hưởng từ cột sống của 22 người ở 3 tư thế: ngồi khom khoảng 70 độ, ngồi thẳng 90 độ và ngả 135 độ. Kết quả được giới thiệu tại Hội Điện quang Bắc Mỹ (RSNA) và được BBC đưa tin: đĩa đệm di lệch nhiều nhất khi ngồi thẳng 90 độ, ít nhất khi ngả 135 độ.

Ghế nằm DOCTORLOAN 135 ngả 135 độ giữ đường cong cột sống
Ghế nằm DOCTORLOAN 135 thiết kế theo góc ngả 135 độ (ảnh: suckhoethinhvuong.vn)

Nghĩa là “ngồi thẳng lưng” như ta vẫn dặn nhau chưa phải tư thế nhẹ nhàng nhất cho cột sống. Ngả ra sau một góc vừa đủ, có điểm tựa đúng, mới là lúc đĩa đệm được “thở”.

Nhưng có một điều kiện quan trọng mà phần lớn bài viết khác bỏ qua: người nằm phải được giữ yên ở góc đó. Phần tiếp theo giải thích vì sao đa số ghế thư giãn không làm được việc này.

Ghế thư giãn, sofa, ghế massage nằm có tốt không?

Phần lớn chúng được thiết kế cho cảm giác êm ái lúc mới ngồi, chưa phải để giữ đúng tư thế cột sống sau 30 phút, 1 tiếng. Có 3 lỗi hay gặp:

  1. Mặt ghế phẳng hoặc trơn. Khi ngả sâu, mông trượt dần về phía trước, lưng rời khỏi tựa, người nằm chuyển thành tư thế “ngả tụt”, tư thế có áp lực gần 300 kg ở bảng trên. Vì ghế thường bị tuột, một số chuyên gia chỉ dám khuyên ngả khoảng 120 độ.
  2. Đệm quá sâu, quá lún như sofa. Cơ thể chìm xuống, hõm thắt lưng không được đỡ, xương chậu ngả ra sau. Bác sĩ Loan xếp sofa, salon vào nhóm ghế mặt phẳng dễ làm lệch xương chậu.
  3. Rung, đấm, xoay mạnh vùng cổ và lưng. Ghế massage cho cảm giác dễ chịu tức thì, nhưng theo bài giảng của bác sĩ Loan, người có vấn đề cột sống nên tránh các tác động vặn, bẻ cổ. Massage làm mềm cơ, còn tư thế cột sống là chuyện khác.

Thử ngay tại nhà trong 2 phút

Anh chị có thể kiểm tra chiếc ghế, chiếc sofa bố mẹ đang ngồi hằng ngày:

  • ☐ Ngồi hoặc nằm ngả như bình thường 2 phút, không chỉnh lại người. Mông có trượt ra khỏi lưng ghế không?
  • ☐ Luồn bàn tay vào hõm thắt lưng. Nếu tay lọt thỏm qua dễ dàng, lưng đang bị bỏ trống, không được đỡ.
  • ☐ Nhìn cằm: có đang gập xuống ngực để xem tivi, điện thoại không? Đó là cổ đang bị cúi.
  • ☐ Đứng dậy có phải chống tay, nhăn mặt, hoặc thấy mỏi lưng hơn lúc ngồi xuống không?

Có từ 2 ô “có” trở lên, chiếc ghế đó đang khiến cột sống làm việc nhiều hơn, không phải được nghỉ. Trong lúc chưa có ghế phù hợp, cách đơn giản bác sĩ Loan hướng dẫn là nằm ngửa trên giường, gác chân cao và chêm một chiếc mền xếp vào hõm lưng.

5 tiêu chí chọn ghế nằm tốt cho cột sống

  1. Góc ngả 135–150 độ, cố định. Góc này giảm tải cho đĩa đệm như nghiên cứu ở trên. Ghế chỉnh được nhiều nấc nghe tiện, nhưng người lớn tuổi thường để sai nấc.
  2. Mặt ngồi chống trượt. Ghế DOCTORLOAN dùng mặt “lồi trước, lõm sau”: phần lõm ôm mông, giữ lưng sát lưng ghế; phần lồi chặn phía trước ụ ngồi. Nhờ vậy ngả được tới 135 độ mà không tuột.
  3. Lưng ghế theo đường cong thắt lưng và có đỡ cổ. Hõm lưng phải được lấp đầy, cổ không bị gập về trước.
  4. Chân được gác cao, đầu gối cao hơn bàn chân. Khi đầu gối được thả lỏng, cơ lưng và xương chậu cũng được nghỉ.
  5. Chất liệu cứng, không lún. Bác sĩ Loan ví ghế như “khuôn ép bánh trung thu”: chính sức nặng cơ thể ép khung xương về đúng khuôn. Ghế càng êm, lún thì tác dụng này càng mất.

So sánh 3 mẫu ghế nằm DOCTORLOAN

Ghế nằm 135 Ghế nằm 150 Ghế nằm Gelcoat
Góc ngả 135° 150°, gần nằm ngang 150°
Hợp với Vừa nằm vừa đọc, xem tivi, làm việc nhẹ; người đang đau nhiều Người cần nghỉ, nhắm mắt, ngủ trưa; người lớn tuổi Như ghế 150, cho phòng khách, phòng ngủ cần đẹp và bền
Điểm riêng Inox 304, kèm gối cổ Có đôn để chân liền với ghế Nguyên khối: lõi composite, vỏ sơn gelcoat, chân hợp kim nhôm; 60 × 70 × 120 cm, chịu 200 kg
Giá niêm yết 53.762.000 đ 53.762.000 đ 64.515.000 đ
Bảo hành 10 năm 10 năm 10 năm
Ghế nằm DOCTORLOAN 150 kèm đôn để chân
Ghế nằm DOCTORLOAN 150 kèm đôn để chân (ảnh: suckhoethinhvuong.vn)

Cả 3 mẫu đều được giao và lắp đặt tận nơi. Theo bác sĩ Loan, khi đang đau nhiều nên bắt đầu với ghế 135; ghế 150 hợp để nghỉ ngơi lâu và ngủ được trên ghế.

Chưa chắc mẫu nào hợp với bố mẹ mình? Nhắn Zalo Phương Anh 0835186876 để được hỏi tình trạng và hẹn nằm thử trước khi quyết định.

Nằm ghế thư giãn thế nào cho đúng, nằm bao lâu?

Có ghế tốt mà nằm sai thì vẫn mất tác dụng. Theo hướng dẫn trong bài giảng của bác sĩ Loan:

  1. Lên ghế: thẳng lưng, gập gối ngồi xuống, đưa mông sát vào lưng ghế rồi mới ngả ra.
  2. Khi nằm: nằm thẳng, không bắt chéo chân, không nghiêng lệch, không nhích tới nhích lui. Đặt gối cổ đúng vị trí.
  3. Thời gian: mỗi lần nên nằm khoảng 1 tiếng để sức nặng cơ thể có đủ thời gian đưa khung xương về đúng tư thế.
  4. Xuống ghế: đứng dậy từ từ, thẳng người đi lại vài phút. Có thể đảo qua lại giữa ghế nằm và một chiếc ghế ngồi đúng tư thế.

Những ngày đầu, một số người thấy mỏi hoặc ê ở lưng. Bác sĩ Loan gọi đây là “đau lành tính” khi cơ thể đang làm quen tư thế mới. Nếu đau tăng dữ dội, tê yếu chân tay hoặc có dấu hiệu ở phần “Khi nào cần đi khám ngay” bên dưới, hãy dừng lại và đi khám. Mỗi người có tình trạng khác nhau, nên không có mốc thời gian chung cho việc cảm thấy dễ chịu hơn.

Ghế nằm thư giãn cho người già: 4 điều cần biết trước khi mua cho bố mẹ

  • Cho bố mẹ nằm thử trước. Đây là khoản chi lớn, hãy để bố mẹ tự cảm nhận độ cứng và góc ngả, thay vì chọn theo ảnh.
  • Chọn theo thói quen của bố mẹ. Hay xem tivi, đọc báo thì ghế 135; chủ yếu để nghỉ và ngủ trưa thì ghế 150 hoặc Gelcoat.
  • Chú ý lúc đứng dậy. Người lớn tuổi nên nghiêng cả vai cả hông, chống tay tự ngồi dậy; con cháu không nên kéo tay bố mẹ lên.
  • Nếu bố mẹ đang điều trị bệnh cột sống, hãy hỏi bác sĩ đang theo dõi trước khi thay đổi thói quen nằm ngồi, và không tự ý bỏ thuốc.

Dân văn phòng, tài xế: bắt đầu từ đâu?

Không phải ai cũng cần ghế nằm ngay. Nếu anh chị còn trẻ, chỉ mỏi lưng do ngồi lâu, có thể bắt đầu nhẹ nhàng hơn:

  • Ngồi 1–2 tiếng thì đứng lên đi lại, ưỡn nhẹ bụng ra trước. Xem thêm bài Ngồi lâu bị đau thắt lưng.
  • Tập bài đứng lên ngồi xuống 20 lần với ghế nhựa N85 (giá niêm yết 2.127.000 đ), ghế có lưng dẻo theo dạng lồi trước lõm sau: hai bàn chân song song, thẳng lưng gập gối ngồi xuống, ngả lưng để lưng ghế đỡ xương cùng, rồi nhấn chân thẳng lưng đứng lên.
  • Khi về nhà, nằm nghỉ đúng cách thay vì ngả trên sofa.

Khi đã đau kéo dài hoặc tê lan xuống chân, chỉ thay đổi thói quen ngồi thường chưa đủ. Lúc đó nên đi khám để biết rõ tình trạng, rồi cân nhắc thêm ghế nằm để nghỉ ngơi đúng tư thế mỗi ngày.

Khi nào cần đi khám ngay, không tự xử lý tại nhà

Ghế nằm chỉ hỗ trợ giữ đúng tư thế, không thay thế việc khám bệnh. Hãy đến bệnh viện ngay nếu có một trong các dấu hiệu sau:

  • Bí tiểu, bí đại tiện hoặc tiểu không kiểm soát đột ngột, nhất là sau té ngã, cúi hoặc nâng vật nặng.
  • Sau té ngã mà yếu liệt, không đứng dậy được: gọi 115, không tự xốc người bệnh lên xe máy.
  • Méo miệng, yếu một bên tay chân, nói khó, đau đầu dữ dội đột ngột: gọi 115 ngay.
  • Tê, yếu hoặc teo cơ tay chân tăng dần, dù không đau.
  • Đau dữ dội mà chưa từng chụp phim cột sống, hoặc đau kèm sốt, sụt cân không rõ lý do.

Hỏi đáp

Nằm ghế thư giãn có bị đau lưng không? Có thể, nếu ghế có mặt phẳng, đệm lún hoặc khiến người nằm tuột xuống. Lưng bị bỏ trống và xương chậu ngả ra sau là nguyên nhân hay gặp.

Người thoát vị đĩa đệm có nên nằm ghế thư giãn không? Ghế giữ được góc ngả khoảng 135 độ và không tuột giúp giảm áp lực lên đĩa đệm hơn ngồi thẳng. Người đang điều trị nên hỏi bác sĩ của mình trước. Xem thêm bài Thoát vị đĩa đệm nên nằm tư thế nào.

Ghế massage nằm có tốt cho cột sống không? Massage giúp thư giãn cơ, nhưng không giữ tư thế cột sống. Người có vấn đề cột sống nên tránh các chế độ vặn, xoay mạnh vùng cổ.

Nằm ghế thư giãn bao lâu mỗi lần? Theo hướng dẫn của bác sĩ Loan, khoảng 1 tiếng mỗi lần, sau đó đứng dậy đi lại.

Nên chọn ghế 135 hay 150 cho người già? Bố mẹ hay xem tivi, đọc sách thì ghế 135. Chủ yếu nghỉ ngơi, ngủ trưa thì ghế 150 hoặc Gelcoat. Tốt nhất là cho bố mẹ nằm thử cả hai.


Bài viết tổng hợp từ bài giảng của bác sĩ Phạm Thị Kim Loan, người sáng chế dòng sản phẩm cột sống DOCTORLOAN. Viên Minh là đơn vị phân phối sản phẩm Doctorloan, không phải cơ sở khám chữa bệnh; bài viết nhằm chia sẻ kiến thức tư thế, không thay thế chẩn đoán của bác sĩ. Nguồn tham khảo: nghiên cứu về góc ngồi 135 độ của bệnh viện Woodend, Aberdeen, được BBC đưa tin (2006).

Muốn biết chiếc ghế nào hợp với bố mẹ hoặc với chính mình? Nhắn Zalo Phương Anh: 0835186876 để được hỏi tình trạng, nhận bảng tự kiểm tra tư thế và sắp xếp lịch nằm thử. Sản phẩm bảo hành 10 năm, giao và lắp đặt tận nơi.