Quy trình sản xuất tinh dầu tràm nguyên chất – Tràm Viên Minh

Quy trình sản xuất tinh dầu tràm

Tinh dầu tràm là dược liệu quý có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe, đặc biệt là trẻ em và người già. Để sản xuất ra những giọt tinh dầu chất lượng, với hàm lượng cineol và terpinen-4-ol cao cần quy trình sản xuất rất khắt khe. Cùng Viên Minh tìm hiểu quy trình sản xuất tinh dầu Tràm từ A đến Z như thế nào nhé!

1. Tràm có mấy loại? Tác dụng của tinh dầu tràm là gì?

1.1 Tinh dầu tràm có mấy loại?

Tinh dầu tràm là tên gọi chung các loại tinh dầu được chiết xuất từ lá tràm, gồm hàng chục hợp chất khác nhau, trong đó có hai nhóm chính là nhóm giàu cineol 1,8 được chiết xuất từ tràm gió, tràm năm gân và nhóm giàu terpinen-4-ol từ lá Tràm trà (tea tree).

Hiện nay, Viên Minh đang trồng giống tràm năm gân (giàu cineol 1,8) và tràm trà (giàu terpinen-4-ol) ở vùng dược liệu Ninh Bình, được nhập khẩu từ Úc, còn ở Hà Tĩnh là giống Tràm gió bản địa Việt Nam.

Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
CEO Hồ Thị Phương Anh bên vườn tràm trà tại Ninh Bình
Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Hình ảnh hoa tràm năm gân trồng tại Ninh Bình

1.2 Tác dụng của tinh dầu tràm

Trong các tài liệu dược điển trong và ngoài nước, tinh dầu tràm được ứng dụng rộng rãi ở nhiều lĩnh vực như mỹ phẩm, dược phẩm hay cả trong thực phẩm, chăm sóc thú nuôi… Việt Nam là một số ít trong các nước có nguồn tinh dầu dồi dào nhờ đặc tính khí hậu tuy nhiên mức độ khai thác trị liệu chưa đa dạng phong phú, Viên Minh mạnh dạn đầu tư để bảo tồn và phát triển dòng thảo dược này và đưa ứng dụng nhiều hơn vào cuộc sống qua các sản phẩm điều chế từ thảo dược Tràm.

1.2.1 Tác dụng sinh học của tinh dầu tràm giàu 1,8-cineole 

  • Sử dụng trong y học cổ truyền

Trong y học cổ truyền ở Việt Nam tinh dầu tràm (tinh dầu giàu 1,8-cineole) thường được dùng nguyên chất để xoa bóp chữa đau nhức, tê thấp, thần kinh; chữa ho, hen suyễn, cảm lạnh; cũng như chữa đau bụng, co thắt dạ dày, làm thuốc bôi chống viêm (Đỗ Tất Lợi, 1995, Võ Văn Chi, 1997). Đây là loại tinh dầu đang được bán rộng rãi trên thị trường, đặc biệt là ở vùng Phú Lộc (Thừa Thiên – Huế).

Tinh dầu tràm cũng được dùng làm chất khử trùng để điều trị vết thương, điều trị các triệu chứng của bỏng, viêm da, dị ứng, viêm phổi và viêm phế quản, viêm mũi họng, viêm nướu răng, chốc lở, bệnh vẩy nến, viêm xoang, viêm miệng, viêm amidan, cũng như chống muỗi và bôi lành vết sưng do muỗi đốt. 

Tinh dầu tràm cũng có tác dụng điều trị giun, đặc biệt là giun đũa và nhiễm trùng bộ phận sinh dục (Lasek và McCarthy, 1983)

Đôi khi lá tràm còn được dùng làm chè uống giúp tiêu hóa tốt, hoặc xông giải cảm, làm gia vị trong một số món ăn. Trong dân gian cây này được gọi là cây chè đồng.

  • Tác dụng kháng khuẩn và giá trị hương liệu

Tác dụng kháng khuẩn là tác dụng nổi bật của tinh dầu giàu 1,8-cineole. Các thử nghiệm đã chứng minh tinh dầu này có tác dụng kìm hãm và kháng các chủng vi khuẩn Erwinia, Candida albicans, Micrococcus. Trong đó tác dụng tốt nhất là trên Erwinia. Các thử nghiệm sơ bộ khác còn cho thấy tinh dầu Tràm và các chế phẩm khác có tác dụng trên một số chủng vi khuẩn khác như Pseudomonas, Klebsiella, Escherichia coli và Agrobacterium.

Ngoài 1,8-cineole, trong tinh dầu tràm năm gân còn một số chất có giá trị hương liệu được dùng trong sản xuất nước hoa và mỹ phẩm như nerolidol, citronellol, linalool..

Các thành phần kháng khuẩn của tinh dầu tràm cũng đã được xác định là gồm 1,8-cineole, linalool, terpinen-4-ol,  α-terpineol. 

Ngoài ra, 1,8-cineole còn được sử dụng như một loại thuốc xông có hiệu quả để phòng trừ côn trùng.

1.2.2 Tác dụng sinh học của tinh dầu tràm giàu terpinen-4-ol (tinh dầu tràm trà)

Tinh dầu tràm trà của Viên Minh có thành phần terpinen-4-ol thường ổn định ở mức 45%, có tác dụng:

  • Tác dụng kháng khuẩn và kháng nấm

 Tác dụng kháng khuẩn là tác dụng đáng chú ý nhất của tinh dầu tràm trà. Một số thành phần hóa học trong tinh dầu như linalool, terpinen-4-ol,  α-tecpineol,  α-terpinen, terpinolene và 1,8-cineole cũng có tác dụng ức chế sự phát triển của nhiều vi sinh vật như Candida albicans, Escherichia coli và Staphylococcus aureus. 

Tinh dầu tràm trà được chứng minh là có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của nấm và ức chế quá trình hình thành bào tử. Theo đó, tinh dầu tràm trà có tác dụng kháng Candida albicans, các men, nấm trên da.

Do có tác dụng kháng khuẩn, kháng nấm mạnh và không hại da nên tinh dầu tràm trà được sử dụng trong nhiều lĩnh vực đời sống như nước súc miệng, mỹ phẩm bôi da, nước hoa, dầu gội đầu, xà phòng thơm, kem đánh răng, v.v Ngoài ra, tinh dầu tràm trà sử dụng trực tiếp để trị mụn cóc, nám da do nấm…

  • Tác dụng kháng virus và chống viêm

Tinh dầu tràm trà có khả năng chống lại virus khảm thuốc lá, virus Herpes simplex (HSV). Ảnh hưởng của tinh dầu Tràm trên HSV đã được Schnitzler và cs. (2001) nghiên cứu bằng cách ủ virus với các nồng độ tinh dầu khác nhau và dùng các virus đã được xử lý này để gây nhiễm tế bào. Ngoài ra, tinh dầu tràm trà cũng thể hiện có hoạt tính kháng virus mạnh nhất trên virus tự do, ức chế hoàn toàn sự hình thành mảng bám với 1% tinh dầu và làm giảm hình thành mảng bám khoảng 10% với 0,1% tinh dầu.

  • Tác dụng chữa trị một số bệnh ngoài da

Tinh dầu tràm trà là loại thuốc chữa các bệnh ngoài da thông thường rất có hiệu quả như mụn trứng cá, mụn nhọt, eczema; nhiễm trùng da như mụn rộp, vết thương, mụn cóc, bỏng, côn trùng cắn và bệnh nấm móng tay, bệnh nấm da bàn chân, mồ hôi chân, nhọt, nấm onychia.

Tác dụng sinh học của tinh dầu tràm trà rất đa dạng, ngoài việc sử dụng như một loại dược liệu đa dụng, một số tinh dầu tràm còn chứa các chất thêm như nerolidol, linalool, .. nên tinh dầu tràm còn được dùng như một thành phần của nhiều loại mỹ phẩm và dầu tắm, dầu gội đầu.. là loại tinh dầu có ứng dụng nhiều nhất trên thế giới.

2. Quy trình trồng tràm

2.1 Ươm mầm

Viên Minh hợp tác với kỹ sư có chuyên môn để tuyển chọn giống, trồng khảo nghiệm trước khi cây được nhân rộng.

Ngoài Tràm bản địa trồng ở Hà Tĩnh còn có giống Tràm nhập khẩu từ Úc được trồng tại Ninh Bình thuộc Hợp tác xã Dược liệu Đông Sơn, Viên Minh phát triển để làm đa dạng dòng Tràm giàu Cineol 1,8 và Terpinen-4-ol tối đa lợi ích sử dụng.

Khi thu hoạch, cây Tràm được chặt thân, một thời gian ngắn sau sẽ ra những mầm non mới. Những nông dân Tràm Viên Minh sẽ cắt những mầm non này ươm thành cây con. Mầm Tràm sau khi được hái về sẽ được nhúng qua dung dịch xử lý nấm mốc rồi cho vào hom để ươm. Mầm tràm non sẽ được dùng để ươm thành cây tràm con.

Quy trình sản xuất tinh dầu tràm

Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Các bác nông dân đi cắt tràm từ tờ mờ sáng
Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Nông dân tràm Viên Minh đang hái mầm non để ươm thành cây con

Quy trình sản xuất tinh dầu tràm

Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Mầm non sau khi được gieo xuống bầu đất và ươm tại vườn
Cây con sau khi được ươm đủ thời gian, chờ để trồng xuống ruộng
Cây con sau khi được ươm đủ thời gian, chờ để trồng xuống ruộng

2.2 Quy trình trồng tràm

Sau khi ươm mầm, cây trưởng thành khoảng 20 – 30cm đủ khỏe mạnh sẽ được trồng xuống đất với mật độ 11.300 cây/ha. Tràm có thể sống được ở cả vùng đất khô hạn, cồn cát như ở Hà Tĩnh, Huế có tác dụng chắn gió, chắn bão cho người dân miền Trung hoặc ở ruộng sình lầy, chiêm trũng của huyện Đông Sơn – Ninh Bình nhưng lại có sức sống rất mạnh mẽ mang lại thu nhập thêm cho bà con nơi đây.

Viên Minh thường xuyên tổ chức chương trình tặng tràm, trồng tràm cho bà con nông dân thông qua quỹ Bimela. Chương trình cũng nhận được sự hưởng ứng của nhiều tổ chức, cộng đồng và mạnh thường quân giúp đỡ, mang lại nhiều ý nghĩa cho người dân trong bước đầu chuyển qua trồng tràm. 

Cây tràm được nông dân chăm sóc đúng kỹ thuật theo giám sát của kỹ sư Viên Minh, sử dụng phân hữu cơ, tôn trọng hệ sinh thái tự nhiên của Tràm. 

Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Hình ảnh thực tế trồng tràm lại Ninh Bình vào tháng 11/2023 vừa qua
Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Những cây tràm con chuẩn bị được trồng ở ruộng
Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Chương trình trồng tràm được chung tay cùng các tổ chức, cộng đồng từ thiện
Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Cây tràm được trồng ở ruộng sâu, sình lầy và ngập nước
Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Rễ cây tràm được bám sâu xuống đất, giúp bảo vệ đất khỏi xói mòn

Nước lên đến đâu, rễ cây tràm mọc đến đó. Khi thu hoạch thì người nông dân sẽ rút nước đi để thu hoạch. Nhìn rễ cây mới thấy được sức sống mãnh liệt của cây tràm và tác dụng bảo vệ đất tuyệt vời của tràm mang lại.

3. Quy trình thu hoạch tràm

Kể từ năm 2014, Viên Minh đã phối hợp cùng HTX Dược Liệu Đông Sơn trồng tràm tại Ninh Bình, tới nay sản lượng nguyên liệu ổn định và cho thu nhập bình quân mỗi sào từ 2,2 – 2,5 triệu đồng/năm, gấp 2-2,5 lần so với trồng lúa. Hiện nay, tổng diện tích trồng tràm của HTX là hơn 10ha gồm tràm trà và tràm năm gân tại các xã Đông Sơn, Yên Bình (thành phố Tam Điệp) và xã Yên Thắng (Yên Mô). 

Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Cây tràm năm gân có chiều cao từ 2m – 30m, tuổi thọ tới 20 năm

Sau 14-16 tháng trồng, cây tràm cho khai thác lá với năng suất khá cao và ổn định, tạo cảnh quan môi trường, phủ xanh vùng đất cát khô cằn hoặc chiêm trũng. Sau đó cứ mỗi 8 tháng lại cắt một đợt, sản lượng tăng lên do cây ngày một lớn, khối lượng cành lá ngày càng tăng. Cây tràm trồng 1 lần có thể thu hoạch từ 18-20 năm, năng suất và giá trị thu được khoảng hơn 90 triệu đồng/ha/năm, trừ chi phí còn hơn 45 triệu đồng/ha.

Tràm được thu hoạch đúng độ tuổi, đúng thời điểm vừa giúp năng suất cao, hàm lượng đạt chuẩn và quan trọng giúp cây đảm bảo sức tăng trưởng cho mùa vụ sau.

Đến nay, tại vùng nguyên liệu Viên Minh, có hơn 80 hộ nông dân ở tỉnh Hà Tĩnh và Ninh Bình được đào tạo về cách trồng, chăm sóc và thu hoạch lá Tràm giúp thu nhập tăng tối thiểu 30% trở lên so với khi chưa trồng tràm.

Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Tràm được trồng 14 – 16 tháng sẽ cho thu hoạch vụ đầu tiên
Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Nụ cười hạnh phúc của các cô nông dân thu hoạch Tràm
Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Cắt Tràm và vận chuyển lá từ vùng trũng lên bờ dù vất vả nhưng luôn có những nụ cười trên môi người nông dân.
Quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Vận chuyển từ vùng chiêm trũng lên bờ
Nông dân cắt tỉa cành tràm
Nông dân cắt tỉa cành tràm

4. Quy trình chưng cất lôi cuốn hơi nước để lấy tinh dầu tràm

Tinh dầu tràm được chưng cất theo phương pháp lôi cuốn hơi nước và kiểm soát chất lượng thông qua GCMS – Phương pháp Sắc ký khí – khối phổ, là một phương pháp phân tích kết hợp các tính năng của sắc ký khí và khối phổ để xác định các chất khác nhau trong một mẫu thử nghiệm. Viên Minh sử dụng các phòng Lab độc lập kiểm tra để kết quả mang tính khách quan, chính xác nhất.

Tinh dầu tràm được chưng cất theo phương pháp lôi cuốn hơi nước
Tinh dầu tràm được chưng cất theo phương pháp lôi cuốn hơi nước

Tràm sau khi mang về sẽ cho vào nồi để chưng cất lấy tinh dầu. Nồi có 2 lớp, nước sạch ở dưới, lá ở trên rế. Nồi được đậy kín, có ống thông hơi dẫn sang nồi làm sạch. Sau khi đun sôi, hơi nước nóng bay lên, tinh dầu được cuốn theo hơi nước, men theo đường ống dẫn sang nồi làm lạnh, tinh dầu được ngưng tụ chảy ra dụng cụ đựng. Tại đây Viên Minh thu được nước cất và tinh dầu. Tinh dầu nổi lên trên mặt nước. Đây gọi là quá trình chưng cất lôi cuốn hơi nước lấy tinh dầu.

Các kỹ thuật viên sẽ tách chiết tinh dầu ra khỏi nước cất và hoàn thiện để đóng gói hoặc đưa vào điều chế các sản phẩm khác có thành phần là Tràm như Tràm xông XK, Tràm xoa, tràm Vaga…. Nước cất thu lại đưa vào điều chế các sản phẩm khác như dầu gội, xịt đuổi côn trùng, rửa tay khô…

Hình ảnh tràm sau khi đã nấu xong, bã tràm mang đi ủ phân sinh học
Hình ảnh tràm sau khi đã nấu xong, bã tràm mang đi ủ phân sinh học

Hiện nay, Viên Minh tái chế chất thải lá tràm thành phân bón hữu cơ là 78 tấn/năm, dự kiến sẽ tăng lên 100 tấn mỗi năm.

>> Xem thêm quy trình chưng cất tinh dầu tràm tại Ninh Bình:

5. Quy trình kiểm tra chất lượng sản phẩm

Sau khi tinh dầu tràm đã được điều chế sẽ được gửi mẫu đi kiểm nghiệm tại Viện Hóa Học Các Hợp Chất Thiên Nhiên (tại số 18 đường Hoàng Quốc Việt, Hà Nội) để xem các thành phần trong tinh dầu tràm có đạt tiêu chuẩn của Viên Minh hay không. 

Tất cả tinh dầu hiện nay ở Việt Nam được phân tích bởi máy sắc ký khí để định danh chất bay hơi tên là gì và định lượng là hàm lượng bao nhiêu. 

Tinh dầu tràm được test định danh rồi test định lượng. Với công nghệ hiện đại bây giờ sẽ xác định được chính xác 100%. 

Tràm xông XK của Viên Minh luôn tự hào với chất lượng ổn định, hàm lượng cineol và terpinen-4-ol trong tinh dầu ở mức cao 60% (+_5%). 

CEO Hồ Thị Phương Anh tại Viện Hóa Học Các Hợp Chất Thiên Nhiên
CEO Hồ Thị Phương Anh tại Viện Hóa Học Các Hợp Chất Thiên Nhiên
Các loại máy sắc ký khí sử dụng để phân tích tinh dầu
Các loại máy sắc ký khí sử dụng để phân tích tinh dầu

>>Xem thêm: Hình ảnh công bố sản phẩm của Viên Minh

Chứng nhận hữu cơ theo tiêu chuẩn USDA của Mỹ với vườn tràm tại Hà Tĩnh
Chứng nhận hữu cơ theo tiêu chuẩn USDA của Mỹ với vườn tràm tại Hà Tĩnh

6. Quy trình đóng gói sản phẩm

Sau khi chiết xuất đạt chất lượng, bộ phận sản xuất tiến hành chế biến ra các sản phẩm khác nhau và kiểm tra lại thành phẩm trước khi đóng gói. Bao bì của Viên Minh dần tối ưu để thân thiện với môi trường tối đa.

Sản phẩm chất lượng của Tràm Viên Minh mang cả năng lượng tích cực của thiên nhiên, của người trồng, chăm sóc, chế biến, đóng gói và cả tấm lòng của anh chị tư vấn viên yêu thích chia sẻ.

Quy trình đóng gói sản phẩm của Viên Minh
Quy trình đóng gói sản phẩm của Viên Minh

Hiện Viên Minh có hơn 20 sản phẩm khác nhau, giúp chăm sóc sức khỏe cho cả gia đình như các sản phẩm: chăm sóc hệ hô hấp, chăm sóc da, chăm sóc tóc..Trong đó, sản phẩm bán chạy nhất và làm nên thương hiệu của Viên Minh là Tràm Xông XKTràm Xoa Đặc Biệt được hàng ngàn ba mẹ có con nhỏ tin dùng.

Sản phẩm tinh dầu của Viên Minh luôn sử dụng chai thủy tinh tối màu, bởi nếu dùng chai sáng màu khiến cho tinh dầu dễ bị keo hóa, không còn hoạt chất ban đầu, không còn tác dụng chữa bệnh nữa mặc dù mùi hương có thể vẫn như vậy. 

Đặc biệt, Viên Minh nói không với dùng chai nhựa bởi tinh dầu hòa tan rất nhiều chất trong nhựa, nên dễ lẫn tạp các chất như Bisphenol A (BPA trong bình sữa), Phthalates (chất làm dẻo hóa cao su) nguy cơ ung thư.

>Xem thêm công đoạn sản xuất, đóng gói của Tràm Viên Minh:

7. Tổng kết

Để làm ra những sản phẩm tinh dầu tràm chất lượng, Viên Minh đã rất nỗ lực để đồng hành cùng bà con nông dân trong suốt 10 năm qua từ A đến Z như khâu chọn giống, trồng cây, phân bón, thu hoạch tới bao tiêu sản phẩm.

quy trình sản xuất tinh dầu tràm
Viên Minh cùng các mạnh thường quân trong chương trình trồng tràm

Mong rằng qua bài viết này, quý vị thêm hiểu hơn về thảo dược quý giá Tràm này và thêm yêu các sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ thiên nhiên. “Cây bản địa chữa bệnh bản địa” là điều mà Viên Minh ấp ủ để mang giống cây Tràm Úc có thành phần cineole cao này về Việt Nam để trồng và nhân rộng ra trên vùng đất Ninh Bình, với mong muốn bảo vệ sức khỏe cho các gia đình Việt.

Quý vị muốn tới thăm vườn tràm, hãy liên hệ với Viên Minh để được ghé thăm trong thời gian gần nhất nha!

————————–

CÔNG TY CP SẢN XUẤT & TMDV VIÊN MINH

Hotline: 090 614 24 62

Email: info@tramvienminh.com

Fanpage: https://www.facebook.com/tramvienminh
Website: https://tramvienminh.com/

Youtube: https://www.youtube.com/@tramvienminh/videos

Địa chỉ: Tầng 5, Số 12 Nguyễn Thị Định, Trung Hoà, Cầu Giấy, Hà Nội

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *